Afonso Eiré Autor do libro 'O Piloto. O último guerrilleiro', sobre a historia do loitador antifranquista José Castro Veiga

"En Chantada a represión franquista foi mínima grazas á guerrilla"

"Os guerrilleiros non eran os do monte: vivían nas aldeas" - "A Guardia Civil e o PCE coinciden en poñer ao Piloto de bandido"

14.09.2015 | 02:02
O escritor Afonso Eiré, coa súa obra sobre O Piloto.

Afonso Eiré (Chantada, 1955) vén de publicar a segunda edición de O Piloto. O último guerrilleiro, dedicado ao coñecido resistente antifranquista José Castro Veiga.

-Cal foi a primeira vez que escoitoi falar do Piloto?

-Crieime coas historias do Piloto. Antes de aprender a ler xa tiña a literatura oral, e a de Chantada sempre o metía.

-Mudou a idea que tiña del cando era neno?

-Non, non é diferente. Para min foi sempre un heroe. Cando o mataron eu quería ir velo [matouno a Guardia Civil en Belesar en 1965 ] e o meu avó díxome: Se vas velo oblígante a que lle deas unha patada no cú, ti queres darlla?

-Del falouse como loitador político, e tamén como bandido.

-A propaganda do PCE nos últimos anos e a da Garda Civil, coincide en poñelo como bandido. A guerrilla, non eran maquis, non eran os do monte: vivían nas aldeas. Realizaban expropiacións para castigar aos fascistas e falanxistas e para vivir. O Piloto pagaba para manter ás familias dos que metían na cárcere ou mataban.

-Cando O Piloto requisaba algo, dicía que era en nome do Goberno da República.

-Si, e nalgúns casos daba un comprobante, dicindo que cando cambiaran as cousas devolverían os cartos. Non é certo é que saísen a atracar; pero había outros que saían coa cara cuberta diciendo que eran O Piloto, ou O Foucellas. Na guerrilla era a direccción quen tomaba a decisión de expropiacións. E había un código escrito con penas, algunha vez de morte, facían xuizos? Non era algo aleatorio como o presentan algúns.

-Carlos Reigosa afirma que a partir dos 50 O Piloto deixou de ter motivacións políticas.

-Non é certo. Moita xente que di que o Piloto lle entregaba o carnet do PCE, que facían asambleas, etcétera.En xullo de 1963 o Piloto asina un chamamento ao pobo galego para convocar unha folga xeral política. E nel di que, desde a morte de Julián Grimau [executado en abril dese ano], 165 persoas pediron o ingreso nas guerrillas. Seguían mantendo as estructuras, facendo reunións políticas, axudaban á xente á que lle expropiaban as terras e casas nos encoros dos Peares e de Belesar. Visitaban a xente que maltrataba a republicanos, cando había denuncias contra xente desafecta ao réxime visitaban aos xuíces e lles advertían que atenderan ás consecuencias. Tivo reunións na Bazán de Ferrol? A Guardia Civil consigna que repartiu carnets Galicia. Ía a Ferrol, a A Coruña, a Vigo?

-Tiña logo apoio social?

-É que sen ter apoio social caería. Teño consignadas, en Taboada, 105 casas onde se quedou. E se nun lugar quedaba nunca casa, os outros polo menos non o denunciaban. Unhas veces por ser afectos, outras por medo. A guerrilla ten que funcionar co medo, meterlle medo tamén á Garda Civil, etcétera. A xente, cando escribe moitas veces da guerrilla, non sabe como funcionan. Eu fixen un curso acelerado diso na Academia de Infantería de Toledo, para ver tamén que había de ben feito e mal feito na guerrilla galega.

-E que se fixo ben e mal?

-Na comarca de Chantada, onde a guerrilla máis durou de todo o Estado, a represión foi mínima, comparada con outras dos arredores. Iso é gracias á guerrilla, e faleino con falanxistas daqueles tempos. En toda guerra hai mortes, e danos colaterais, pero a guerra provocouna o franquismo.

-Acusouse ao Piloto de "crueldade excesiva".

-Si, é outra das ladaíñas que se sacan Si, queimou casas, matou xente. Pero hai que ver por que. Reigosa di que é moi cruel cos inimigos, pero tiña que selo porque, se non, non sobrevivía. E era moi bo cos seus compañerios. Outra historia é que lle quería mal aos curas. O cura que mata O Piloto, cando os veciños ían pedirlle un certificado de boa conducta, dábanlle unha carta pechada que lle daban á Garda Civil e na que dicían que os detiveran, os mallasen ou os mataran. Outro levou á guardia Civil e aos falanxistas unha lista de 45 veciñas que había que matar. Como non van tomar represalias contra esa xente?

-Que pensaba O Piloto da estrutura social de Galicia?

-El era comunista. Non un autodidacta, senon un marxista convencido. Os seus pais eran caseiros, e unha das cousas que lle achacaba á República era que non fixera iso de a terra para quen a traballa, cos latifundios e cos caseiros en Galicia.

-Hai versións da morte. Algúns din que a Guardia Civil o conminou a rendirse, que disparou contra eles...

-Non, non, non. Entrevistei a xente que estaba alí, tiven acceso ás declaracións dos guardias, á instrucción do sumario. Os guardias foron agochados. El estaba comendo e non lle deu o tempo a coller a metralleta nin a coller nada. Estaba comendo chourizo cunha navalla de Taramundi e un anaco de pan que lle deran na casa do Souto. Esa é outra mentira que se conta é que el fora roubar a esa casa.

Compartir en Twitter
Compartir en Facebook

ESPECIAL

PREMIOS OPINIÓN MÚSICA RAÍZ

Premios Opinión da Música de Raíz

Consulta aquí a información dos premios de música do noso diario


GALICIA EN VINOS

Galicia en Vinos

Todos los vinos de Galicia

Consulta aquí todos los vinos de las cinco denominaciones de origen de Galicia
 


esquelasfunerarias.es
Enlaces recomendados: Premios Cine