Un cauce como tesouro da cidade

Un traballo de investigación salienta a riqueza biolóxica do curso alto do río de Mesoiro, na contorna de Feáns, e aposta pola súa protección para impedir a súa destrución

29.09.2015 | 17:24
Un cauce como tesouro da cidade

Un traballo de investigación dun amigo seu, Ricardo Ferreiro, sobre a diversidade biolóxica de Feáns, o lugar donde vive, animou a Cosme Damián Romay a afondar sobre o río que percorre ese lugar, o de Mesoiro, xa que el tamén é investigador na Universidade da Coruña, onde desenvolve a súa tese de doutoramento. O coñecemento do documental realizado por Ángeles Huerta e Antón Núñez sobre a historia deste mesmo río tamén foi un aliciente para botar a vista atrás, aínda que como é natural do Grove, o seu coñecemento da cidade só se remonta aos nove anos que leva vivindo nela, así que tivo que documentarse.

Iso fixo que descubrise que para moitos coruñeses o río de Mesoiro ou de Monelos fose noutros tempos un sinónimo de suciedade e de atraso, ata a punto de que era "o límite psicolóxico da Coruña, xa que máis alá del non había máis cidade". "Habería que reflexionar sobre cómo foi vilipendiado o río, do que nos anos cincuenta se dicía que era asqueroso e que había que canalizalo", comenta Romay, quen recorda que daquela a xente aínda vivía do río, como as lavandeiras de Monelos, mentres que os cativos acostumbana a achegarse para coller anguías, polo que defende a recuperación do pasado deste cauce.

Pero, como biólogo, quixo analizar a diversidade natural na contorna do río, o que lle levou a descubrir "un panorama sorprendente e apaixoante". O punto de partida do seu traballo foron os datos que xa recabara sobre un afluente do río, o Lagar, que aproveitou para elaborar un catálogo de diversidade coa flora e fauna das ribeiras do Mesoiro.

Pero Romay advirte que, como outros moitos ríos galegos, este tamén conta con diferentes nomes, xa que cando nace xunto ao cemiterio de Feáns é coñecido como rego dos Carneiros, mentres que ao recibir o rego de Conxes pasa a chamarse rego de Feáns. Unha vez que recibe o rego de Veneirón é denominado rego de Campos, e non é ata chegar ao lugar de Mesoiro cando é chamado así, pero cando alcanza Ponte da Pedra é o momento no que é bautizado como de Monelos.

Para o investigador, o tramo do río que vai dende a súa cabeceira ata Mesoiro é o que se atopa nun mellor estado, xa que nesta zona se conserva un bosque de ribeira con amieiros e salgueiros, aínda que non é o orixinal, posto que os cultivos desenvolvidos no pasado acabaron con as árbores que existiron nun primeiro momento. Pero aínda así, Romay considera que o seu interese "é moi elevado" e para iso lembra a reacción dos voluntarios que a fin de semana pasada participaron nunha acción de limpeza do río. "A xente quedu asombrada de que isto exista na Coruña", explica sobre a realidade que se atoparon, xa que é un lugar onde abundan as aves de bosque, como gabiáns, ferreiriños, pegas marza, liñaceiros, verderolos e xiríns, que se benefician da ausencia de pesticidas nos terreos de cultivo próximos, o que tamén favorece a abundancia de andoriñas.

Pero tamén son salientables os insectos que perviven na zona, como a libeliña coenagrium mercuriale, coñecida en Galicia como donceliña de mercurio, e que unha especie calificada como en estado de conservación desfavorable, por lo que debe protexerse, xa que non é rara en Galicia pero si en Europa. Tamén poden verse a corregulagaster boltonii ou tizón de boltón e a boyeria irene, coñecida como libeliña de luscofusco.

Este ambiente idílico muda cando o río avanza cara a Expocoruña, xa que nese tramo hai partes do cauce que discorren soterrados, mentres que a partir do Martinete xa vai continuamente entubado ata a súa desembocadura no peirao de San Diego, ao que ademias chega tras pasar baixo unha rúa da cidade que leva o nome de río de Monelos e na que se conserva a ponte pola que se cruzaba, hoxe parte da avenida general Sanjurjo. Pero, aínda así, Romay salienta que no segundo treito "quedan restos do pasado, de cando o río era río, xa que aínda hai vexetación de ribeira, xunqueiras e salgueiros", o que, segundo a súa opinión revela a forza da natureza.

"Non podemos manexar a agua ao noso antollo. Podemos anula o río como tal, pero a dinámica da agua mantense, xa que hai fauna e flora asociada a ese ambiente ata chegar a Expocoruña", comenta sobre ese tramo do río de Mesoiro.

Compartir en Twitter
Compartir en Facebook

Noticias relacionadas

ESPECIAL

PREMIOS OPINIÓN MÚSICA RAÍZ

Premios Opinión da Música de Raíz

Consulta aquí a información dos premios de música do noso diario


GALICIA EN VINOS

Galicia en Vinos

Todos los vinos de Galicia

Consulta aquí todos los vinos de las cinco denominaciones de origen de Galicia
 


esquelasfunerarias.es
Enlaces recomendados: Premios Cine