DAR |
INDICATIVO |
| Presente |
Copretérito |
Pretérito |
| dou |
daba |
dei |
| dás |
daba |
deches |
| dá |
daba |
deu |
| damos |
dabamos |
demos |
| dades |
dabades |
destes |
| dan |
daban |
deron |
Antepretérito |
Futuro |
Pospretérito |
| dera |
darei |
daría |
| deras |
darás |
darías |
| dera |
dará |
daría |
| deramos |
daremos |
dariamos |
| derades |
daredes |
dariades |
| deran |
darán |
darían |
|
| Presente |
Pretérito |
Futuro |
| dea |
dese |
der |
| deas |
deses |
deres |
| dea |
dese |
der |
| deamos |
désmos |
dermos |
| deades |
désedes |
derdes |
| dean |
desen |
deren |
IMPERATIVO |
| dá |
2ª persoa do singular |
| dade |
2ª persoa do plural |
|
| Inf. Conx. |
Infinit. |
Xerund. |
Partic. |
| dar |
dar |
dando |
dado |
| dares |
|
|
|
| dar |
|
|
|
| darmos |
|
|
|
| dardes |
|
|
|
| daren |
|
|
|
DICIR |
INDICATIVO |
| Presente |
Copretérito |
Pretérito |
| digo |
dicía |
dixen |
| dis |
dicías |
dixeches |
| di |
dicía |
dixo |
| dicimos |
diciamos |
dixemos |
| dicides |
diciades |
dixestes |
| din |
dicían |
dixeron |
Antepretérito |
Futuro |
Pospretérito |
| dixera |
direi |
diría |
| dixeras |
dirás |
dirías |
| dixera |
dirá |
diría |
| dixeramos |
diremos |
diriamos |
| dixerades |
diredes |
diriades |
| dixeran |
dirán |
dirían |
|
| Presente |
Pretérito |
Futuro |
| diga |
dixese |
dixer |
| digas |
dixeses |
dixeres |
| diga |
dixese |
dixer |
| digamos |
dixésemos |
dixermos |
| digades |
dixésedes |
dixerdes |
| digan |
dixesen |
dixeren |
IMPERATIVO |
| di ti |
2ª persoa do singular |
| dicide vos |
2ª persoa do plural |
|
| Inf. Conx. |
Infinit. |
Xerund. |
Partic. |
| dicir |
dicir |
dicindo |
dito |
| dicires |
|
|
|
| dicir |
|
|
|
| dicirmos |
|
|
|
| dicirdes |
|
|
|
| diciren |
|
|
|
Conxúganse tamén así os derivados de dicir: contradicir, desdicir, predicir. No galego actual existe unha tendencia maioritaria a conxugar os verbos bendicir e maldicir de maneira totalmente regular (bendice, bendicirá, bendiza, bendiciu, etc.) se ben tampouco parece condenable, sobre todo no presente de indicativo e subxuntivo, a conxugación seguindo o modelo de dicir.
ERROS MOI COMÚNS
CONFUSIÓN COS VERBOS “DAR” e “DICIR”
Ás veces oímos: “Xa non teño máis, “din” todo o que tiña”. Non é o mesmo: “Din que vai chover”. Din = anuncian.
Confunden os dous verbos: “Din” todo o que tiña”, está mal empregado, pois “din” sempre é do verbo “dicir”. O correcto é dicir: “Dei todo o que tiña”. Polo tanto debe dicirse: Os políticos “din” que mellorará a situación económica.
En cambio con “Din” á esmola ó pobre. Debe ser “Dei” á esmola ó pobre.
Eu dei = de dar Eles din = de dicir
ESTAR |
INDICATIVO |
| Presente |
Copretérito |
Pretérito |
| estou |
estaba |
estiven |
| estás |
estabas |
estiveches |
| está |
estaba |
estivo |
| estamos |
estabamos |
estivemos |
| estades |
estabades |
estivestes |
| están |
estaban |
estiveron |
Antepretérito |
Futuro |
Pospretérito |
| estivera |
estarei |
estaría |
| estiveras |
estarás |
estarías |
| estivera |
estará |
estaría |
| estiveramos |
estaremos |
estariamos |
| estiverades |
estaredes |
estariades |
| estiveran |
estarán |
estarían |
|
| Presente |
Pretérito |
Futuro |
| estea |
estivese |
estiver |
| esteas |
estiveses |
estiveres |
| estea |
estivese |
estiver |
| esteamos |
estivésemos |
estivermos |
| esteades |
estivésedes |
estiverdes |
| estean |
estivesen |
estiveren |
IMPERATIVO |
| está |
2ª persoa do singular |
| estade |
2ª persoa do plural |
|
| Inf. Conx. |
Infinit. |
Xerund. |
Partic. |
| estar |
estar |
estando |
estado |
| estares |
|
|
|
| estar |
|
|
|
| estarmos |
|
|
|
| estardes |
|
|
|
| estaren |
|
|
|
Os verbos arrestar, contrastar, obstar, prestar, restar, derivados latinos de STARE, por seren hoxe semanticamente opacos, son totalmente regulares: resto, restaba, restei...
FACER |
INDICATIVO |
| Presente |
Copretérito |
Pretérito |
| fago |
facía |
fixen |
| fas |
facías |
fixeches |
| fai |
facía |
fixo |
| facemos |
faciamos |
fixemos |
| facedes |
faciades |
fixestes |
| fan |
facían |
fixeron |
Antepretérito |
Futuro |
Pospretérito |
| fixera |
farei |
faría |
| fixeras |
farás |
farías |
| fixera |
fará |
faría |
| fixeramos |
faremos |
fariamos |
| fixerades |
faredes |
fariades |
| fixeran |
farán |
farían |
|
| Presente |
Pretérito |
Futuro |
| faga |
fixese |
fixer |
| fagas |
fixeses |
fixeres |
| faga |
fixese |
fixer |
| fagamos |
fixésemos |
fixermos |
| fagades |
fixésedes |
fixerdes |
| fagan |
fixesen |
fixeren |
IMPERATIVO |
| fai |
2ª persoa do singular |
| facede |
2ª persoa do plural |
|
| Inf. Conx. |
Infinit. |
Xerund. |
Partic. |
| facer |
facer |
facendo |
feito |
| faceres |
|
|
|
| facermos |
|
|
|
| facerdes |
|
|
|
| serdes |
|
|
|
| faceren |
|
|
|
Conxúganse do mesmo xeito os derivados de facer, refacer, desfacer, satisfacer.
IR |
INDICATIVO |
| Presente |
Copretérito |
Pretérito |
| vou |
a |
fun |
| vas |
ías |
fuches |
| vai |
ía |
foi |
| imos |
iamos |
fomos |
| ides* |
iades |
fostes |
| van |
ían |
foron |
Antepretérito |
Futuro |
Pospretérito |
| fora |
irei |
iría |
| foras |
irás |
irías |
| fora |
irá |
iría |
| foramos |
iremos |
iríamos |
| forades |
iredes |
iriades |
| foran |
irán |
irían |
|
| Presente |
Pretérito |
Futuro |
| vaia |
fose |
for |
| vaias |
foses |
fordes |
| vaia |
fose |
for |
| vaiamos |
fósemos |
formos |
| vaiades |
fósedes |
fordes |
| vaian |
fosen |
foren |
IMPERATIVO |
| vai |
2ª persoa do singular |
vamos
ide |
2ª persoa do plural |
|
| Inf. Conx. |
Infinit. |
Xerund. |
Partic. |
| ir |
ir |
indo |
ido |
| ires |
|
|
|
| ir |
|
|
|
| irmos |
|
|
|
| irdes |
|
|
|
| iren |
|
|
|
O verbo derivado latino preterir carece de motivación semántica; nas persoas en que non é defectivo conxúgase como advertir, e non como derivado de IR. * “Vades” non existe. |