TEMA 7

 

Outra grande dificultade, para os casteláns falantes e algúns indíxenas tamén, é a CORRECTA COLOCACIÓN DO PRONOME NA FRASE.               

            Ó pensaren en castelán  falan tamén, sen se decataren, coa estrutura desta lingua. Deste xeito caen nun dos erros que máis se dá a cotío. Mesmo en moita xente que fala galego, porque sufriron a “contaminación” da lingua irmá.

            VEDE LOGO O SEGUINTE: Os pronomes persoais: ME, CHE, TE, LLE, NOS, VOS, LLES, O, LO, A, LA, coas súas correspondentes contraccións: CHO, MO, LLO, LLELO, etc. que veremos noutra lección, poden ir DIANTE ou DESPOIS do verbo. O máis difícil, mesmo para os galegos falantes.

            A correcta colocación destes pronomes, é dicir, o sabermos cando deben ir ANTEPOSTOS ou POSPOSTOS ó verbo, fai que o “Galego práctico” de hoxe sexa moi importante.

 

BEN COLOCADOS:                                             MAL COLOCADOS:

 

1- Contouche un conto.                                  1- Che contou un conto.

1’- Non che contou un conto.                          1’- Non contouche un conto.

2- Díxome todo o que sabía.                           2- Me dixo todo o que sabía.

2’- Xa me dixo todo o que sabía.               2’- Xa díxome todo o que sabía.

3- Gustoulle o mar.                                         3- Lle gusta o mar.

3’- Tamén lle gusta o mar.                             3’- Tamén gústalle o mar.

4- Déunola túa nai.                                          4- Nola deu túa nai.

5- Contárono os amigos.                                5- O contaron os amigos.

6- Vímolas hai días.                                         6- As vimos hai días.

6’- Cando as vimos hai días.                          6’- Cando vímolas hai días.

7- Vinas na rúa.                                          7- As vin na rúa.

7’- Nin as vin na rúa.                                     7’- Nin vinas na rúa.

 

            Debe ir o PRONOME DIANTE DO VERBO nestes casos:

 

1-           Nas frases exclamativas ou desiderativas. Exemplo: a) Que Deus te axude. b) Un raio te parta.

2-           Nas oracións introducidas por QUE ou SE, oracións subordinadas. Exemplo: a) Dille que me dea o libro. b) Se vos ven, berrade.

3-           Nas frases introducidas por pronomes indefinidos, interrogativos ou exclamativos: Exemplo: a) Ninguén te avisou. b) Canto che levou por isto?. c) Como me doen as moas!

4-           No infinitivo ou no xerundio o pronome pode ir diante ou despois. Exemplo: a) Hai que mercalo ou Hai que o mercar. b) Estaba chamándome ou Estaba me chamando.

5-           Cando as oracións van introducidas por adverbio. Exemplo: a) Cando te chame, contesta. b) Tamén te escolleron.

 

ERROS MÁIS COMÚNS:

 

 

1.                              A PARTIRES DE: Debe dicirse a partir de....(É unha locución prepositiva). Non existe a partires, está mal porque está usado como un  falso infinitivo. Está ben se se di: De partires (ti) cedo... chegarías a tempo. Está ben tamén cando se di a partir de mañá viremos ás oito. Pero moi mal a partires que se oe moito na TVG, na radio e que se le na prensa. Escoitámolo con moita frecuencia.

2.                  A PESARES: Debe dicirse a pesar de... (É unha locución prepositiva). Non existe a pesares. Non existe esta expresión en galego. É un erro moi común. Pode ser infinitivo conxugado do verbo pesar: Exemplo: De pesares 80 kg. Entrarías no concurso. Exemplos: A pesar de non poder, fixérono. Tamén existe: A pesar de (que) (locución conxuntiva). Exemplo: Equivale a non obstante=A pesar de que non pode, quéreo facer.

 

Para saber máis DO NOSO:

            O RAPOSO é un animal moi astuto que ten os sentidos moi finos. En Galicia está moi mal visto porque nas aldeas é o terror dos galiñeiros. Por extensión aplícase ó home astuto, cauteloso e teimado.

            O LOBO é frecuente nas serras de Galicia. É o animal máis temido polos galegos. Pero só ataca ó home cando se ve moi acosado ou moi famento.

 

            EMPARELLA este doado exercicio:

 

  1. “Come coma un lobo”.                          Ver a tempo un perigo.
  2. “Verlle as orellas ó lobo”                                    Hai que fuxir dos que falan mal dun.
  3. “Son lobos dunha camada”                                  Onde fores fai como vexas.
  4. “En terra de lobos ouvear coma todos”            Persoas de gran voracidade.
  5. “Deus nos libre da boca do lobo”               Persoas cos mesmos intereses que                                                                                                                          non se fan dano entre si.