R. PRIETO | A CORUÑA
Lourenzo Fernández Prieto, catedrático de Historia e responsable do proxecto para a recuperación da memoria histórica Nomes e voces, aboga por facer unha maior divulgación do "pasado incómodo", en refencia aos anos da Guerra Civil e a represión da postguerra. No seu libro Facendo Historia con memoria, presentado onte na Coruña, Fernández Prieto alerta " das "tentacións" de "manipular" a Historia por parte dalgúns sectores.
-De non ser polos historiadores e investigadores, a memoria da Guerra Civil quedaría soterrada?
-Non, a memoria estaba aí. Foi gardada e modificada e abríndose camiño cara o espazo público da democracia ata chegar ao Parlamento. O movemento cívico a prol da memoria medra e crea un tecido asociativo dende hai case 15 anos. A iso chamóuselle memoria histórica, un termo que dende os anos sesenta usa de cote Semprún, e que foi conceptualizado por Maurice Holbachs. Pero a memoria non é a Historia, como se indica no libro, aínda que a Historia pode facerse con memoria e con memorias.
-Aínda hoxe resulta incómodo falar da Guerra Civil?
-Si, como non ía resultar... É o noso pasado incómodo pero o presente, dende a democracia e o valor dos dereitos humanos, non pode enfrontalo cantando á ignorancia senón fomentando o coñecemento. Tampouco dende as posicións enfrontadas militarmente na guerra, senón dende a distancia e os valores do presente, incluíndo a repudia do xenocidio e do exterminio do enemigo político como método para tomar o poder. Tan propio das prácticas totalitarias dos anos trinta. Todos os mortos eran iguais, non os hai bos nin malos, foran José Robles, Muñoz Seca ou Lorca.
-O Goberno da por resarcidas ás vítimas coa lei da memoria histórica. É suficiente?
-Os parlamentos lexislan, non dictan a Historia que nas sociedades libres é producto dun debate libre. O que si poden facer é anular as leis inxustas do pasado e iso non se fixo. Os mortos e encarcelados aínda hoxe o foron legalmente. Diso falaba Kafka no Proceso porque como sempe a literatura avanza o mundo que vai vir por terrible. Aquí os procesos kafkianos non foron anulados, nin relidos (mais que polos historiadores), porque de selo non resisitirían o xuízo da sensatez democrática.
-A Coruña é unha das cidades con máis simboloxía franquista. É partidario de retirar das rúas e das fachadas os recoñecementos a xenerais golpistas?
-A min non me gustaría vivir nalgunha rúa e poñer ese enderezo no sobre, sabendo o que sei e valorando o que valoro como historiador e como cidadán. Só o descoñecemento permite a perpetuación dos golpistas en lugares preminentes. Nisto, como en todo, cómpre ser partidarios do coñecemento que é o que nos fai libres... O problema é que aquí fíxose moita política ca memoria e pouca política da memoria.
