Carballos con ADN galego

A Fundación Juana de Vega financia un proxecto para a mellora xenética do carballo autóctono - Recolleranse 24.000 landras e as mellores árbores serán plantadas en catro leiras públicas

15.11.2015 | 12:55
Carballos con ADN galego

Furacáns, plagas, incendios? Sobreviviu a todo durante séculos. Á súa sombra pasou horas na súa infancia o Padre Sarmiento, quen chegou a dicir: "Santa Margarida de Monteporreiro, que tiene el carballo mayor del Reino", e o propio Castelao inmortalizonuno nunha das súas ilustracións de Cousas da Vida. A "árbore das liberdades", "o Matusalén de Pontevedra", como se lle coñece ao carballo de Santa Margarida agoniza. Con máis de 500 anos, o seu tronco, que aínda conserva a pegada dos balazos que mataron durante a Guerra Civil aos condenados colocados de xeonllos aos seus pés, está podrido e comeza a ladearse. Pese ao tratamento ao que foi sometido nesta primaveira, este "monumento verde", que mide uns 30 metros y ten un perímetro no seu tronco de oito metros, xa ten madeira morta na póla principal e tamén fungos e gallas secundarias con risco de caer.

Para que nun futuro Galicia disfrute de máis árbores senlleiras, a Fundación Juana de Vega promove un proxecto de investigación para a mellora xenética do carballo galego, unha árbore que nos últimos anos foise substituíndo por carballos foráneos e tamén por piñeiros e eucalipto debido ao seu rápido crecemento. Aínda que é unha especie en regresión, ás beiras dalgúns ríos aínda quedan fermosas carballeiras. O Lérez, o Ulla ou o Arnego son algún dos escenarios onde poder atoparse exemplares con troncos de até dous metros de diámetro, de máis de 40 metros de altura e que superan os 500 anos.

A iniciativa promovida por la Fundación Juana de Vega, que desenvolverá o Centro de Investigación Forestal de Lourizán da Xunta, comezará coa recolleita de 24.000 landras en rodais selectos de Quercus robur para a súa posterior xerminación e cultivo en polo menos dous sementeiros vinculados á Asociación de Viveiros Forestais de Galicia (Vifoga). As plantas cultivaránse nestes viveiros por un periodo de dous anos e despois valoraránse os novos carballos para proceder a unha segunda selección. As árbores elixidas plantaránse en catro leiras de titularidade pública dunha hectárea de extensión cada una: dous terreos serán da zona oriental e os outros dous da área atlántica.

2.500 árbores por hectárea

En total, plantaránse uns 2.500 carballos por hectárea, una densidade que obrigará ás árbores a competir entre elas pola luz e os nutrientes, de maneira que co paso dos anos se poderá facer unha terceira selección. "Eses exemplares serán os que pasarán a formar parte dos catro rodais selectos mellorados de carballo de Galicia como fonte de semente de calidade para a producción de plantas de viveiro e a súa posterior plantación forestal", segundo explican desde a Fundación Juana de Vega.

Con este proxecto, os promotores pretender conservar a diversidade do Quercus robus en Galicia co asentamento de plantacións de maior diversidade que os rodais actuais. Ademáis propóñense mellorar os caracteres forestais do carballo -crecemento, fuste, calidade da madeira ou resistencia- mediante a selección dos parentais nos rodais actuais e, posteriormente, mediante claras xenéticas nas plantacións establecidas.

E é que o carballo non so se emprega en carpintería e ebanistería -en tempos era o material ao que se recorría para as travesas do ferrocarril e nas casas metíase para trabes, puntóns e táboas para o piso-. A súa leña ten un alto poder calorífico. E a cortiza contén taninos de utilidade para curtir peles e tamén posúe propiedades astrinxentes. De feito, na medicina popular emprégase para case todo: a casca dos troncos novos e os bugallos teñen un elevado dontido de tanino gálico e a cortiza ten accións astrinxentes, antidiarreicas e hemostáticas.

Outro dos obxectivos que persegue o proxecto de investigación e dispoñer de materiais de base das categorías cualificado e/ou controlado, de maneira que se asegure a súa adaptabilidade e se mellore a calidade das plantacións forestais. Ao mesmo tempo, buscarase incentivar, a través da creación dunha oferta privada por parte dos viveiros, de material vexetal que permita plantar estas árbores en leiras privadas ou en intervencións públicas en parques e xardíns urbanos e periurbanos.

Compartir en Twitter
Compartir en Facebook

GALICIA EN VINOS

Galicia en Vinos

Todos los vinos de Galicia

Consulta aquí todos los vinos de las cinco denominaciones de origen de Galicia
 


Enlaces recomendados: Premios Cine