«Toda regulación actual é proclive ao acaparamento de vivenda»

Parece innegable que a vivenda segue a ser o principal problema da cidade.

Seguimos nun momento crítico. É certo que temos unha ferramenta nova que é esta declaración de Zona de mercado residencial tensionado, que abre expectativas para a cidadanía, pero que ten un problema, que é que non é suficiente, porque non é completa. A declaración é un instrumento que tes que usar e explicar á cidadanía. É unha pena que as medidas que se incorporaron, que se enviaron e que acompañan a esta declaración non pasaran por esta explicación aos cidadáns. Unha cousa que queren saber é cando se vai resolver, como se vai resolver, e por que non se resolve un problema tan grave que afecta á vida diaria de moita xente. É unha ferramenta positiva, mais que actúa sobre as consecuencias do problema, non sobre as causas.

E cales son esas causas?

Toda regulación actual, e segue sendo así, é proclive ao acaparamento de vivenda por parte duns actores favorables; e a que a vivenda se converta nun produto de inversión que se financialice, ou a que determinados vehículos de inversión sexan extraordinariamente rentables. Estes vehículos de inversión teñen exencións fiscais que non teñen os cidadáns cando compran vivenda. Cando o mercado deixa de ser local para se converter nun mercado global, é cando se pode desligar o prezo da vivenda dos salarios dos cidadáns, e é cando a xente deixa de entender por que existen eses prezos. Queda marxinalizado o mercado local de vivenda na Coruña para ser un mercado de axentes globais que teñen axudas de todo tipo. É moi difícil que ti soluciones un problema cando as túas propias normativas están alimentándoo. Cando creas unha ferramenta que xera esperanza, pero non podes despregar aínda a normativa, xeras unha expectativa de que a dor vai diminuír, pero non pode ser así mentres non collas as causas. Isto vai empeorar, os demandantes de vivenda actuais van medrar exponencialmente coa tensión inmobiliaria. As Vivendas de Uso Turístico (VUT) non paran de medrar. É curioso como, incluso despois das medidas que se foron poñendo enriba da mesa, aínda medran máis. Que mensaxe lanzamos aos operadores que empregan estes instrumentos de inversión, deseñados por consultoras globais para extraer rendas das cidades a través de plataformas P2P? Ti deseñas un produto moi complexo que distorsiona un mercado de aluguer de curta duración; un produto complexo que está nos bordos de todo o comprensible e que é incompatible co PXOM, que está incumprindo a lei. Permítese que non se cumpra, e sábese que hai un numero de VUTs ilegais moi grande, non hai inspeccións. Pecháranse sete nada máis e había 15 en proceso, no hai medios para inspeccionar.

O Concello cifra en 8.000 as vivendas protexidas necesarias para adaptarse á media europea. A Xunta vai desenvolver un plan de vivenda asequible no Monte Mero. Hai certo escepticismo con estes plans como solución á crise.

Ti tes un grifo aberto polo que están escapando as vivendas, pero os plans que ti tes para facer vivenda van ter unha incidencia pequena aínda que están ben, con matices. A Xunta ten unhas contradicións tremendas. Por unha banda ten un rexistro de demandantes, no que o 70% ou máis precisa vivenda en alugueiro de promoción pública. A Xunta non traslada o que di a lei actual de vivenda para que exista ese solo obrigatorio de aluguer en vivenda protexida. Se a poboación que está en situación de estrés inmobiliario, incluso en situación de acoso inmobiliario, estame dicindo que ao que poden chegar é a vivenda en alugueiro, eu fago a esa medida o plan de acción. Non se fai porque, entre outras cousas, en lugar de adaptarse á demanda, a Xunta sobe os baremos para a construción de vivenda protexida para que saia mellor a conta aos promotores. A vivenda protexida vai ser inaccesible. Os demandantes teñen pouca capacidade de compra, e tributariamente entran no xogo cunhas condicións moito máis difíciles que os fondos de inversión. Ademais, teñen dificultade de aforro e acceso ao crédito. É inconcibible que non esteamos deseñando as políticas a medida do problema que temos. Se na Lei de Arrendamentos Urbanos non regulamos o alugueiro de tempada, o que vai haber é un transvase de VUT a alugueiro de tempada. Para que queremos a ordenanza VUT? Non poñemos medios, non inspeccionamos, non facemos cumprir a lei, pois é unha medida da Zona de mercado residencial tensionada que evidentemente non vai funcionar. O acceso á primeira vivenda debe ser unha prioridade, e non o é nas normas. Se a ferramenta de mercado tensionado permítenos ir a cinco tenedores, por que non usamos a ferramenta entón e imos a cinco tenedores? Se usamos os mínimos, a mensaxe que mandamos é que temos unha ferramenta pero non a imos utilizar. O que hai que frear é o acaparamento da vivenda.

O Colexio de Arquitectos case visou o triplo de vivenda de nova pranta en 2024 que no ano anterior, mais a vivenda de menos de cinco anos racha teitos de prezo. Por que non destensa o mercado o dinamismo na promoción? Os promotores atribúen a crise ao aumento no prezo dos materiais.

Non. Unha cousa é que o prezo dos materiais teña unha incidencia e outra cosa é que sexa o principal factor. O prezo dos materiais ten unhas flutuacións tremendas, e iso explicaría un pequeno incremento do custo total, pero o incremento real segue sendo a especulación inmobiliaria. O prezo vai ligado a que a vivenda é un produto de inversión. Cando podes acceder a un mercado global podes volcar esas expectativas sobre ese activo refuxio. Estamos vendo medias de rendibilidade do 10%, unha salvaxada, pero cando se plantexan medidas din que hai que compensalos para non perder. Non se pode compensar con fondos públicos a rendibilidade que nunca se sacia do sector inmobiliario. Xa sería o colmo que teñas que garantir a rendibilidade cos fondos dos cidadáns, para un negocio que lles está quitando a vivenda. É unha barbaridade. Estamos en mínimos históricos de vivenda protexida. A suba do prezo do material non segue a mesma proporción. Hai que regular de forma intensa e con convicción, non tímida. O problema da vivenda só se pode solucionar se a cidadanía o comprende.