Historia da migración na Agra do Orzán da Coruña que "derruba muros mentais"

"Cando traballamos en proxectos así, sempre temos unha ollada situada no contexto do barrio", comenta un dos donos da libraría e espazo cultural Galgo Azul, Leo Casado. O establecemento conseguiu de novo que a Deputación da Coruña escollese a súa iniciativa, xunto con outras 20 seleccionadas entre as 53 solicitudes que se presentaron, para outorgarlle o Premio a Proxectos Culturais Singulares para a Mellora Social na segunda edición do certame. A proposta do local titúlase Memoria migrante en movemento e procura destacar o importante papel da migración no barrio da Agra do Orzán, onde se atopa o local.

A iniciativa insírese nun dos cinco traballos, dos vinte premiados, que pertencen á categoría máis alta e mellor valorada do certame cunha dotación de 6.750 euros para cada un. O xurado, presidido pola deputada de Cultura, Natividade González, premiou o compromiso social, a recuperación do patrimonio inmaterial, a calidade técnica e a diversidade das linguaxes artísticas presentadas.

"Pontes e espacios de encontro para crear camiños"

Segundo o propietario do Galgo Azul, a iniciativa "pensa nas persoas inmigrantes que chegaron e fixeron o barrio, ademais da poboación inmigrante que agora está construindo a Agra". O proxecto consta dunha programación cultural durante tres meses nos que, a través de actividades artísticas, procúrase transmitir a identidade e patrimonio do barrio. "As letras, o teatro e a música son pontes e espacios de encontro interesantes para poder crear camiños posibles e combater discursos de odio que están xurdindo nos medios", sentencia Casado, que fala de máis de 25 propostas contempladas para todos e "que apela á memoria, á participación directa, ao activismo e á festa".

No programa de Memoria migrante en movemento están plantexados unha exposición sobre a historia de persoas migrantes nos comercios dos barrios para que a xente poda facer un percorrido por fóra, un roteiro gastronómico con comercios de hostalería migrante do barrio e un certame de microteatro no que abordar temáticas vinculadas á migración. Ademais, a iniciativa tamén recolle unha sesión de formación para profesorado e estudantado vencellado ao activismo antirracista, tres murais no barrio con artistas migrantes sobre a historia da inmigración no tempo e unha sesión de contacontos e obradoiro que aborde o mesmo tema para as familias.

"Este é un proxecto moi sentido"

Galgo Azul optou ao concurso por segunda vez, tras recibir na anterior edición un dos maiores recoñecementos polo seu proxecto de recuperación da historia do muíño da Gramela, que estaba fronte á libraría. Este ano, o establecemento decidiu continuar pola mesma liña de traballar no patrimonio e identidade do barrio, para así enfatizar a realidade multicultural que viviu sempre o lugar. Un dos seus donos confesa que sempre hai expectativas e desexos, mais nunca pensaran "que puidese sair adiante". "Este é un proxecto moi sentido, porque tamén ten moito que ver coas nosas historias: a miña como inmigrante arxentino e a do meu socio Juan, con pais que migraron", resalta Casado.

Segundo explica o responsable do local, a Agra de Orzán naceu arredor dos anos sesenta "a través da migración rural galega que chegaba á cidade para poder traballar e atopar unha mellor vida", e anos máis tarde foi unha das zonas da cidade "que recibiu máis poboación inmigrante". "Ante os discursos de odio e violencia simbólica e material que están sucedendo actualmente contra a poboación inmigrante, pensamos que sería interesante xerar un proxecto que traballase a dimensión histórica da migración galega", relata Casado, que destaca o dato de que "a Agra do Orzán é o barrio da Coruña con maior densidade de poboación migrante de toda a cidade".

O seu "compromiso poético e político"

"Para nós, poder traballar con historias de escala humana que precisan ser contadas e escoitadas é un compromiso poético e político como libraría e espazo cultural", aclara Casado. A idea do proxecto, segundo admite o responsable do Galgo, é crear plataformas de encontro "que derruban os muros mentais en relación á discriminación, á xenofobia e ao racismo", ademais de recoñecer "que todos somos, fumos ou seremos migrantes, porque as cousas que non se moven, morren".

Con visión ao futuro, o obxectivo da libraría é o traballo articulado con outros espacios que son do barrio, ademais de acabar coa marxinalidade e apostar máis pola interculturalidade. "Hai unha parte importante que ten que ver con negocio, mais tamén buscamos crear un ecosistema forte e un gran dinamismo coa participación de todo o entramado social da Agra do Orzán. Se facemos forza en conxunto, o barrio pode mellorar e esixir moito máis", comenta o dono.

Na categoría máis alta do certame, xunto co traballo da libraría coruñesa, tamén foron recoñecidos o programa de mediación sobre o fin prematuro da infancia ‘CLIC’ presentado por Culturactiva, o proxecto de memoria mariñeira na Costa da Morte ‘A Rede do Mar’ de AAntena, a iniciativa ‘Rupestre Sonoro’ de Noente Paradise e as residencias artísticas para persoas con discapacidade ‘Vivas’ da cooperativa Artefeito. Nas outras tres categorías inferiores, con dotacións de 5.250, 3.750 e 2.250 euros por proposta en cada unha, atópanse proxectos como o traballo de contos e música para a inclusión ‘Cintas de cores. Contos e música para a inclusión’ de María Irene Quinteiro Blanco, o videolibro e guía sobre memoria LGTBI na terceira idade ‘Vidas de vidro’ de Promove Consultoría e o programa de creación de videoxogos e innovación en lingua galega ‘O Demo Game Jam’ da cooperativa Proxecto Espiga, entre outros.

Suscríbete para seguir leyendo