Xavi Lozano, fundador da Real Banda de Cadeiras Encartables: "Sigo unha idea moi tradicional, tocar co que tes o teu redor"

Calquera cousa pode converterse nun instrumento, como as culleres, as latas, as cunchas e, por que non, tamén unha cadeira. Proba disto é a Real Banda de Cadeiras Encartables. O seu director e fundador da banda, Xavier Lozano, viu na cadeira encartable potencial para ser un instrumento de vento máis.

Durante os anos noventa, Lozano comezou a transformar obxectos cotiás en instrumentos musicais de vento. «A cadeira, como outras cousas que temos por casa como unha muleta ou unha vasoira, está feita de tubo metálico. Se a ese tubo lle fas buratos, xa tes un instrumento», indica Lozano. Escolleu a cadeira porque o nivel de teatralidade dáballe unha maior escenografía. «Ver a xente pola rúa con cadeiras prestábase para facer algunha acción e xogos co público. Estamos nun proceso de investigación para poder estudar todas as posibilidades que nos ofrece este obxecto, ademais de que é un elemento cómico», explica o director, de orixe catalán pero afincado en Galicia.

A fundación da banda

Cando empezou a vivir na comunidade, este artista pensou que tiña que importar a idea da cadeira encartable. «Cando estaba instalado aquí pensei que tiña que facer algo para socializar e pasalo ben, e ocorréuseme formar unha banda de cadeiras: ‘Vou ir mercando as cadeiras e transformándoas, ademais de ir buscando a xente que sexan amigos entre eles que queiran participar nisto e poder formar grupo’», sinala Lozano.

O músico recorda que a música está en todas partes e que el non inventou nada novo. «Eu o único que fixen foi seguir cunha idea que é moi tradicional, tocar co que tes ao teu redor. Os instrumentos que chamamos agora tradicionais, na súa época non o eran. Se ti tes moitos materiais e podes transformalos para tocar música, aí tes un instrumento. O único que cambia é o material, pero a idea é a mesma», expresa Lozano.

Con Amaia Romero: "Fíxoo moi ben para ser a primeira vez"

Moita xente achegouse á cadeira encartable por primeira vez cando viu o Tiny Desk da cantante navarra Amaia Romero, onde saía tocando ela mesma a cadeira. O que moitos non saben é que isto foi unha colaboración que xurdiu con Xavi Lozano. «O irmán de Amaia, que é o seu manager, chamoume para dicirme que lle gustaba moito o meu traballo. Querían que tocase a cadeira. Eu ao principio negueime porque non sabía que esperar. Pero despois, falando un pouco máis con eles, viñeron á miña casa e Amaia tocou a cadeira, e para ser a primeira vez, fíxoo moi ben», explica Lozano. «Ao final cambiei de chip, porque realmente os dous nos beneficiábamos disto. Ela tocou moi ben no Tiny Desk e foi un éxito», sinalou.

A banda está composta por 21 integrantes. Hai tres percusionistas que tocan bombo, caixa e pandeireta, e o resto tocan as cadeiras. «Somos moitos, pero porque nunca estamos todos», asegura entre risos o fundador. «En Galicia hai grandes músicos de vento, o nivel é moi alto. Atopar a xente que se preste a aventura foi doado, a xente gústalle moito a festa e facer grupo», indica Lozano. O seu repertorio baséase na música tradicional galega e pezas tradicionais do Brasil.

Na romería de Santa Margarita

«Estas cancións vannos moi ben á hora de adaptar as partituras para as frautas, mellor dito, as cadeiras, e para a percusión», explica Lozano. A xente reacciona intrigada cando ven pasar a esta banda. «A xente flipa un pouco, algúns ata fregan os ollos para ver se o que están vendo é real. Cando pasan cinco segundos e xa non están sorprendidos, a xente participa na experiencia, e entenden que son frautas con forma de cadeira. O recibimento da xente sempre é moi bo, cada vez temos mais actuacións, ese é un bo indicador», di Lozano.

A Real Banda de Cadeiras Encartables fará un pasarrúas que comezará ás 19.30 horas na explanada da Casa das Ciencias e rematará no anfiteatro. «Levamos a xente dun lugar a outro, imos amenizando a espera. Animamos con bailes e música, temos moi bo humor, creo que é un papel moi indicado para nós», di Lozano. «Levamos dous anos coa banda, e estar tocando na Romaría é unha loucura. Isto para nós é facer currículum», explica. O director ten gañas de seguir crecendo como agrupación. «Temos a sensación de que podemos facer moito máis, variar un pouco o repertorio. Pretendemos chegar a trinta músicos, máis non, que logo é un desmadre», conclúe. n