As novas xeracións manteñen intacto o espírito de Xiradela: "En Arteixo hai poucos veciños que non pasaran pola asociación"

Con tan só 3 anos, Uxía Verdía empezou a darlle ao baile, e con 5 xa tocaba a pandeireta. A actual presidenta da asociación xuvenil Xiradela de Arteixo, de tan só 25 anos, asegura que o seu vén de familia. "Meu pai foi un dos primeiros vicepresidentes do colectivo, e as miñas tías foron algunhas das fundadoras", di con orgullo a arteixá e profesora de baile e pandeireta de Xiradela, unha agrupación de música tradicional con preto de 50 anos en activo.

A día de hoxe son uns 300 integrantes, a maioría mulleres. Pero todo empezou a raíz da inquietude dun pequeno grupo de veciños e veciñas no ano 1980, nun momento que, en palabras da presidenta, a "oferta cultural era moito máis reducida do municipio". Teresa Carnota, Aurora Verdía e María José Carnota, as tres fundadoras do coletivo, foron homenaxeadas este ano polo Concello polo seu labor no ensino e divulgación da música tradicional. Un fito que a asociación celebrou con alegría. "Poucos veciños hai que non pasaran por Xiradela", agrega.

A agrupación organiza diversos obradoiros ao longo do ano, ademais de ofertar clases de baile, gaita, percusión e pandeireta para todos os públicos. "Estamos moi contentos, porque dende hai uns tres anos recibimos a moitos nenos pequenos", asegura Uxía Verdía, que di que o seu interese e esforzo por coñecer a música tradicional galega é o que garante que "poidamos revivir o mesmo espírito co que naceu Xiradela, hai máis de 40 anos".

A presidenta cre que a popularización de Tanxugueiras marcou un precedente para as novas xeracións. "Temos uns músicos impresionantes aquí, e pouco a pocuo, a xente está dándose conta e dándolles o valor que merecen", sostén a arteixá, que di que ese é precisamente o cometido de Xiradela.

Un certame que chama a músicos de toda Galicia

A asociación arteixá leva 26 anos organizando un certame de música tradicional ao que acoden centos de asociacións de toda Galicia. "Convertiuse xa nun referente, e para nós é un pracer acollelos en Arteixo", afirma Verdía, que explica que o concurso se divide en catro categorías por idades o terceiro domingo de abril dende o ano 2000. Polo escenario do centro cívico pasan agrupacións chegadas dende Pontevedra, Ourense e Lugo, entre outros municipios.

A actividade do colectivo non para, e cada ano preparan unha excursión anual para os socios. O cadro de mestres de Xiradela repártese en dúas aulas diferenciadas: a de música e a de baile. No apartado de danza atópanse a propia Uxía xunto a Marina, mentres que a pandeireta corre a cargo de Silvia, Ángela e Fer. Pola súa banda, Suso encárgase de impartir gaita e percusión.

"Debemos manter viva a nosa memoria histórica e darlles o valor que merecen a eses señores e señoras anónimos que crearon estas músicas que hoxe nós replicamos", conclúe a presidenta.