21 de febrero de 2016
21.02.2016
Elena Ojea Investigadora premiada cunha Starting Grant da UE

"Se non tivera conseguido esta axuda da UE, seríame complicado traballar en Galicia"

"Cada ano hai menos bolsas, o sistema público de investigación está en crise" n "Hai que xestionar a pesca a longo prazo e ter en conta os efectos do cambio climático"

21.02.2016 | 01:54
A investigadora Elena Ojea.

Elena Ojea (Nigrán, Pontevedra, 1981) é un dos nomes propios da nova xeración de científicos galegos que tiveron que marchar fóra por falta de oportunidades. Agora, esta licenciada en Ciencias Ambientais e doutorada en Economía regresa a Galicia cunha bolsa de excelencia Starting Grant do Consello Europeo de Investigación, que lle facilitará 1,2 millóns de euros para estudar a adaptación da pesca aos efectos do cambio climático na Universidade de Vigo. Mentres, agarda pola convocatoria da bolsa Oportunius da Xunta, que lle permitiría establecerse no país a longo prazo.

-Por que é importante prever os efectos do cambio climático na pesca?

-É importante como en todos os sectores. Sabemos bastante pouco dos efectos do cambio climático no sistema mariño e nos océanos, e de como adaptarse a eles. Moito menos que nos ecosistemas terrestres. Agora estamos nun momento no que hai que entender como nos podemos adaptar aos cambios que veñen. Por que é importante adaptarse? Os efectos do cambio climático xa se ven, e unha vez que xa teñamos controlada a parte da investigación (podemos contaminar isto e non máis), hai que ver como nos podemos preparar para que non sexan tan negativos, e mesmo ter unha vantaxe de coñecer que é o que vai pasar. A finalidade é evitar que o dano social, económico e ecolóxico sexa tan grande.

-No encontro coa Xunta de hai unhas semanas falabas de dirixir o proxecto con "ideas innovadoras". A que te referías?

-O que valoran en Europa é que fagas un proxecto arriscado e rompedor. Será unha análise moi integral, a cabalo entre a ecoloxía e a economía, na que vou combinar metodoloxías máis teóricas con modelos de pesca. Tamén haberá unha parte empírica na que quero ver como as medidas de adaptación poden ser aplicadas na práctica e que repercusión terán. Quero saber de primeira man que impacto vai ter o cambio climático nos diferentes grupos implicados na pesca. Saber quen é máis vulnerable, quen menos, que non quede só en modelos.

-Desde o sector pesqueiro acúsase aos científicos de esquecer a dimensión social da pesca.

-Está totalmente relacionado, porque precisamos saber desde as ciencias naturais e a ecoloxía cales son os impactos nos océanos, e logo estudar como iso afecta á sociedade e á economía. No caso do meu proxecto, ese é precisamente o lugar no que se sitúa, nese cruzamento entre a ecoloxía, a economía e a sociedade. O que quero ver é, nunha visión a longo prazo -que é a que che impón o cambio climático-, como adaptarse, como comezar a cambiar as medidas de xestión da pesca para facelas mellores, máis eficaces, eficientes e éticas. Neste sentido, creo que é necesario seguir facendo o esforzo para poñer diferentes sectores en colaboración. Os problemas que temos son complexos, polo que as respostas teñen que partir da complexidade. O cambio climático afecta aos océanos e, por suposto, tamén ten efectos sociais e económicos. Entón, as solucións teñen que ser integrais.

-Aínda que agora volva, promesas da ciencia coma vostede tiveron que marchar fóra. Apóstase polo talento mozo en España? Que opina da chamada "fuga de cerebros"?

-Segue a ser un problema moi grave, algo moi visible. Facer estancias fóra é parte da carreira dun investigador, pero só ata certo punto, e neste caso non é unha decisión libre e persoal. Non hai oportunidades suficientes. Cada vez hai menos becas, o sistema público de investigación está en crise. No meu caso creo que son unha excepción e sei que volvo por ter conseguido a ERC, pero se non a tivera, tamén me sería complicado.

-Os expertos critican a falta de investimento para a investigación pesqueira en Galicia. Cal debería ser o papel da ciencia galega?

-Gústame facer isto en Galicia porque a pesca ten moito peso social e económico. É unha rexión pesqueira importante a nivel europeo, os sistemas de xestión son moi interesantes e penso que poden ser un exemplo para investigadores doutros países. Naturalmente, son galega e gústame estar no meu entorno, por iso escollín a Universidade de Vigo.

-Os efectos do cambio climático nótanse a longo prazo. Multiplicaranse nos próximos anos?

-Vaise notar cada vez máis, porque é un efecto que se vai acumulando. O resultado do que sucedeu durante os últimos 20 anos aínda está por vir.

Compartir en Twitter
Compartir en Facebook