As familias numerosas e a equidade vertical

En economía falamos de equidade cando discutimos se un sistema de impostos ou de axudas trata ben ou non á xente. Mais ese termo inclúe dúas ideas distintas e complementarias: a equidade horizontal e a vertical. A horizontal defende que habería que tratar igual aos iguais e desigualmente aos que non o son. Pola súa banda, a equidade vertical leva de seu que quen percibe máis rendas debe contribuír máis. Un exemplo intuitivo: se A gaña 40.000 euros e B gaña 80.000, é razoable que B pague moito máis no seu IRPF.

Con isto na cabeza, o debate sobre a supresión do bono social eléctrico para familias numerosas que superan un determinado limiar de renda adoita presentarse como unha cuestión de «xustiza»: por que subvencionar fogares que non son pobres? Mais o núcleo do asunto non é tanto a equidade vertical, porque non se trata de igualar entre rendas altas e baixas, como a horizontal: dúas familias poden ingresar o mesmo e, con todo, ter capacidades de pago moi diferentes se unha cría un fillo e a outra cría catro.

O verdadeiro problema é que o IRPF español é moi cicatero á hora de recoñecer esa menor capacidade de pago. Os mínimos por descendentes deberían, sen esaxerar, triplicarse, cando menos. Se se corrixe esa peza central, entón si tería sentido eliminar vantaxes específicas para familias numerosas: xa estaría incorporado o axuste onde corresponde, no imposto. Pero mentres iso non se faga, estas pequenas vantaxes actúan como un parche imperfecto que compensa. Moi parcialmente, o esquecemento fiscal de criar fillos. Un país como España, cun problema serio de avellentamento e baixa natalidade, non pode estar entre os que menos apoian ás familias no conxunto da Unión Europea.

Suscríbete para seguir leyendo