Sobre o paquete anticrise

Tres ideas sobre as axudas aprobadas polo Goberno central para afrontar o impacto da guerra en Irán. A primeira é que a experiencia acumulada nas crises dos últimos anos permitiu reaccionar con bastante rapidez. Houbo quen criticou que pasasen algunhas semanas ata a publicación no BOE, pero esa espera é perfectamente comprensible nun contexto de enorme incerteza: non sabemos canto pode durar o conflito nin tampouco ata onde chegarán os seus efectos, sobre todo a través dos prezos do gas, da electricidade e dos carburantes. Nese escenario, parece lóxico aprobar medidas de duración inicial curta e deixalas abertas a prórroga. Pode ocorrer que Trump cambie de posición dun día para outro e dea por rematada a guerra, pero tamén pode ocorrer que os distintos actores vaian a ritmos diferentes e que a destrución de infraestruturas e centros de produción prolongue o impacto económico máis alá do propio episodio militar.

A segunda idea é que o núcleo das medidas resulta moi recoñecible. A rebaixa do IVE da electricidade e do gas ao 10%, a redución do imposto especial eléctrico, a suspensión temporal do imposto sobre a produción eléctrica, as axudas aos sectores máis expostos e o reforzo dalgúns mecanismos de protección lembran moito ás respostas postas en marcha no que levamos de década.

E a terceira é que seguimos abusando de instrumentos groseiros. As baixadas de impostos sobre a electricidade e os hidrocarburos son rápidas e visibles, mais pouco selectivas. Custan moito e non concentran o esforzo en quen máis o necesita. O paquete mostra, outra vez, que en España falta unha radiografía completa dos fogares que permita actuar con precisión cirúrxica. Por iso é tan importante estender a declaración do IRPF a toda a poboación, teña ou non cota a pagar. Hoxe, coa dixitalización e coa IA, os custos desa universalización son moito menores; a cambio, gañaríamos eficacia, eficiencia e equidade.