Máis sabe o demo por vello, tamén na Intelixencia Artificial

Comecei a investigar en intelixencia artificial en 1986, xusto tres décadas despois de que ese nome dese a coñecer ao mundo un novo campo científico-tecnolóxico. Un nome acaído, ao meu xuízo. De feito, ningún outro tería sobrevivido tanto tempo e menos hoxe, cando todo é á carreira.

Durante as miñas catro décadas dedicado á investigación e á docencia en IA vivín un dos seus dous invernos. Así se lles chama aos períodos nos que o mundo mostrou desinterese, mesmo desprezo, por algo que lle parecía sen futuro. Foron momentos nos que mesmo o diñeiro público, que sostivo o desenvolvemento do campo cando case todo eran promesas, desapareceu do radar dos investigadores. O privado nin estaba daquela nin se lle esperaba, aínda que tivo unha breve aparición na transición dos anos 80 aos 90, debido ao prometedor éxito dos denominados sistemas expertos. Iso si, agora é hexemónico e de magnitudes que me parecen obscenas. Todo comezou hai algo máis dunha década, derivado do boom da IA ca aprendizaxe profunda e os seus magníficos resultados en ámbitos como a visión por computadora.

É certo que a IA sempre prometeu máis do que deu, pero ata que o dado comezou a ser rendible para as compañías, foron os Estados os que confiaron nas súas eternas promesas. Promesas que non xurdían da vontade de enganar, senón dun certo pensamento ilusorio de quen pensabamos que lograr que as máquinas fixesen cousas propias dos humanos non habería de ser tan difícil.

Quen levamos algunhas décadas investigando en IA vivimos ese tempo anticipando permanentemente un futuro da IA que nunca chegaba. Imaxinando como sería o mundo cando tal ou cal cousa fosen realidade. Ás veces vexo o meu discorrer pola IA igual que se ve medrar un neno. Os comezos son desesperadamente lentos e calquera avance, mirada, sorriso, palabra ou paso dado celébrase case como un milagre. Pouco a pouco, iso si, todo vai avanzando, encaixando e acelerándose, de modo que aquela nena ou neno desvalido, torpe, empeñado unha e outra vez en facelo todo, pero sen lograr facer case nada, comeza a sorprendernos polos seus progresos, cada vez maiores, cada vez máis rápidos. Ao chegar á adolescencia temos a sensación de que os mozos non pensan no seu futuro e quizais por iso imaxinámolo nós por eles. Ao cabo, boa parte do que aos seus anos é futuro e é incerto, para nós xa é pasado, así que, aínda que con moitas probabilidades de equivocarnos, intentamos anticipar os riscos aos que se enfrontarán, os erros que poderían cometer e mesmo imaxinar algunhas alegrías polos éxitos que tamén lles chegarán.

Estou seguro de que algo así fixemos a maioría, se non todos, dos que levamos moito tempo arremangados nisto da IA. Vivimos moitos anos imaxinando as posibilidades, os pros e os contras, os riscos de facer ou non facer segundo que cousas, os usos e os abusos posibles… En fin, conscientes de que non temos bólas de cristal nin variñas máxicas, imaxinamos moitos futuros da IA, así que quizais deberían escoitarnos máis aqueles que apenas teñen pasado nisto da intelixencia artificial.

Suscríbete para seguir leyendo