Cultura, comunidade e territorio: Así se constrúe o Castelo Conta

Hai máis dunha década, Castelo decidiu cambiar a maneira de celebrar a súa festa. Daquela primeira gala de monólogos naceu un festival que hoxe leva máis de sesenta propostas culturais ás diferentes aldeas da parroquia de Culleredo. O Castelo Conta medrou desde entón sen deixar atrás a súa orixe: a vontade de facer cultura desde o rural e coa comunidade que o habita.

Do 24 ao 30 de agosto, a décimo primeira edición volverá espallarse por Castelo. As prazas, as eiras, as casas, a Taberna, a polideportiva e a contorna do Monte Xalo acollerán actividades nunha programación que combina música, humor, artes escénicas, gastronomía, tradición oral e propostas para diferentes xeracións.

O que algúns descoñecen, é que unha parte importante do festival sucede tamén fóra dos escenarios. Ao longo dos anos, o Castelo Conta foi incorporando colaboracións con entidades e colectivos que amplían a súa dimensión social e permiten que a programación sexa máis accesible e poida abrirse a públicos diversos.

Nesta edición, o festival contará novamente coa participación da Asociación de Persoas Xordas de Galicia, que colabora co Castelo Conta desde 2022 facilitando a interpretación en lingua de signos dos diferentes espectáculos. Tamén continuará a colaboración con Ecos do Sur, vinculada á inclusión e á participación de persoas migrantes e en situación de vulnerabilidade, a través de iniciativas como a cesta e a camiseta solidarias. A Asociación de Parkinson sumarase este ano, coa participación do Castelo Conta na V Carreira Solidaria contra o Parkinson.

Estas colaboracións forman parte da evolución do festival e da súa relación con diferentes colectivos. A programación cultural convértese así nun espazo no que tamén teñen cabida outras realidades, favorecendo a participación e o acceso á cultura.

A implicación da veciñanza é outro dos elementos que acompañan ao Castelo Conta desde os seus inicios. Hai persoas que ceden as súas eiras, patios ou outros espazos para acoller actividades; outras participan na organización, preparan comidas ou colaboran nos diferentes puntos da programación. É esa participación a que permite que a festa se estenda polos lugares habituais da parroquia.

A gastronomía ten papel propio

É tamén nesa relación coa comunidade onde a gastronomía ten un papel propio. A recuperación de Casa Rodríguez, antiga taberna e ultramarinos de Castelo, devolveu a este espazo parte do seu papel como punto de encontro da parroquia. Durante o festival, a Taberna do Castelo Conta recuperará, xa por terceiro ano consecutivo, ese carácter coa programación dos Vermús na Taberna, que combinan cociña e música ao mediodía.

De luns a sábado, cociñeiros e cociñeiras galegos prepararán en directo petiscos con produto de proximidade, acompañados por diferentes artistas e grupos musicais. A maioría xa son veteranos do Castelo Conta, mentres que outros se incorporan por primeira vez a esta experiencia. Durante a semana, pasarán polos fogóns da Taberna referentes da gastronomía galega como Jorge Trigo e Nacho Moreira, Manuel Rodríguez e Begoña Vázquez, Lolo Mosteiro, Paula Martínez, Damián Paris, Bea Sotelo, Álex Méndez, Kike Piñeiro, Lucía Freitas, Moncho Méndez, David Vilariño, Patricia Navarrete, Pablo Morales e Chisco Jiménez.

Ademais, cada día combinará os petiscos preparados en directo coa música de diferentes artistas e grupos. Factoría de Subsistencia, Tapa d’Orella, Balteira, Unto Vello, Ulex ou Skadelos serán algunhas das propostas que acompañarán estes encontros ao mediodía.

A programación mantén, ao mesmo tempo, os bloques que forman parte da identidade do festival. As mañás estarán dedicadas a Xente Miúda, con propostas para as crianzas ligadas ao xogo, á natureza e á aprendizaxe. Polas tardes chegarán os Contos de Castelo, un dos espazos fundacionais do festival, que volverá poñer no centro a oralidade, a memoria e as historias da parroquia. Pola noite, os Seráns do Castelo Conta, que reunirán concertos, humor e artes escénicas en diferentes espazos da parroquia.

Música: de Xoel López a 9Louro

Entre as grandes citas musicais desta edición destaca o concerto de Xoel López, que regresará ao Castelo Conta acompañado por Antía Muíño. O venres 28 de agosto, ambos compartirán escenario na polideportiva de Castelo: Muíño abrirá a noite coa súa proposta de canción de autor, raíces e sonoridades contemporáneas, e ás 23.00 será a quenda de Xoel López, que volverá ao festival cun repertorio que percorre máis de dúas décadas de carreira. As entradas están dispoñibles na web de Ataquilla.

Xunto a Xoel López e Antía Muíño, a programación musical contará tamén con nomes como 9Louro, Kid Mount, De Ninghures, Kike Varela ou Ailá, dentro dunha proposta que combina artistas consolidados con novas voces da escena galega. A música convivirá durante toda a semana con propostas de creación contemporánea, tradición, humor e espectáculos pensados para diferentes públicos.

A programación nocturna terá tamén unha das súas citas máis esperadas en A Noite do Castelo Conta, a gran gala dos monólogos, que volverá converter a polideportiva nun escenario para o humor. Conducida por Xosé A. Touriñán, contará con Carlos Blanco, David Perdomo, Lucía Veiga, Pepo Suevos, Oswaldo Digón, Marita Martínez, Patricia Castrillón, Leti da Taberna e Gari Garrido, acompañados pola música de Galifunk Brass. As entradas para esta gala xa están esgotadas.

Música, humor, gastronomía, tradición e participación conviven así durante unha semana nunha programación que é só a parte máis visible dun proxecto que continúa activo durante todo o ano. A Asociación Cultural Castelo Conta impulsa tamén iniciativas relacionadas coa memoria, o patrimonio e a participación, desde a recuperación de microtopónimos da parroquia ata proxectos como ‘Mulleres que Contan’ e diferentes accións de divulgación e coñecemento do Monte Xalo.

Todo ese traballo volve atoparse durante a semana do festival. Castelo recibe artistas, visitantes, colectivos e público de diferentes lugares, pero a programación segue tendo como punto de partida os espazos e as persoas que forman parte da parroquia durante todo o ano.

É así como chega o Castelo Conta á súa décimo primeira edición: cunha programación cultural ampla, unha comunidade implicada, espazos propios e proxectos que continúan máis alá do festival. Unha celebración que volverá converter as súas zonas habituais en lugares para a cultura, a gastronomía, o humor e o encontro.