Luis Villares Maxistrado e poñente nas xornadas sobre a nova Lei do Solo

"A crise actual é unha oportunidade para pensar que urbanismo queremos"

"Realmente precisamos neste momento unha lei que poña as formigoneiras en marcha? Seguramente non". "Con esta Lei non se pon remedio ao 'ti vai facendo'"

02.04.2016 | 11:37
O maxistrado Luis Villares, onte na Reitoría.

O maxistrado no Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, Luis Villares, participou onte nas xornadas sobre a nova Lei do Solo, no Paraninfo da Reitoría. É crítico co texto xa que considera que promove a edificación a "calquera prezo" e deixa á marxe os ideais do urbanismo.

-Cal é a súa opinión sobre esta nova Lei do Solo?

-Creo que ten graves insuficiencias, que non atende ás necesidades e non aposta claramente por un modelo territorial sostible no tempo. Busca planeamentos que se ocupen unicamente de fomentar a edificación a calquera custo. O que se vén dicindo desde hai moito tempo desde os tribunais é que cómpre avanzar cara a un urbanismo moito máis racional. Temos un problema moi grave con como se ocupou o territorio e con como se relacionan as grandes cidades co resto das vilas. Esa polémica non se resolve satisfactoriamente coa nova lei que, no nome da crise e no de fomentar a economía, utiliza o ladrillo. A lei consolida o modelo de crecemento urbanístico fomentando a edificación por enriba do que debería ser a verdadeira función do urbanismo, que é crear espazos habitables, atractivos, cómodos...

-Por que?

-Pretende, cunhas directrices mínimas, permitir a edificación. A ordenación do territorio ten que ser concibida nun conxunto e parece que esta lei non quere vela así. Hai tamén unha relaxación previa dos controis da Administración á hora de autorizar determinados usos do solo, nun contexto no que xa non había moito. Perdeuse a oportunidade de dotar á Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (APLU) de competencias para que todo o relacionado coa disciplina urbanística estivese o máis afastado posible dos concellos. O urbanismo galego revelou que a proximidade entre a Administración e os administrados acababa sendo negativa.

-Por que razóns?

-Polo feito de que sexa o alcalde dunha vila pequena o que teña que dar a orde de derrubamento dunha vivenda, é algo que politicamente sempre foi difícil de asumir.

-Elimínase o "ti vai facendo" que tan popular se fixo nalgúns concellos?

-Non, non se pon remedio a ese fenómeno. Non se pode contentar a todos, pero as cidades non poden medrar ilimitadamente nin de calquera forma.

-Algúns concellos, como o da Coruña, enfróntanse ao pago de grandes indemnizacións por decisións urbanísticas. Refírese a lei á responsabilidade de quen toma as decisións nestes casos?

-Esa é outra oportunidade perdida. Está redactada con liñas moi xerais e deberan preverse feitos coma ese. Por exemplo, as licencias non poden ser, en modo algún, condicionadas. Aí non empeorou a lei, pero non se regulou mellor. A creación dunha lei aparte, por exemplo, para resolver o tema do PXOM de Vigo supón un quebranto moi importante dos principios urbanísticos. É a posibilidade de facer obras contrarias á legalidade. Dise que se fan de costas ao plan municipal porque son urxentes e de interese xeral e que a tramitación dun PXOM ou dunha modificación da lei de carácter ordinario leva moito tempo. É certo, pero é por algo. Definir como vai ser unha cidade leva tempo e a participación cidadá é esencial e este sistema sáltase todo iso. Hai ademais unha quebra do principio de igualdade.

-Por que non se trata igual a unha grande empresa que a un veciño dunha vila?

-Os veciños para poder faceren as súas obras teñen que pasar un redeseño do plan e unha tramitación lenta e outros teñen outras vías nas que se poden saltar todo iso. Para a cidadanía é difícil de entender e o Concello, que é quen ten que deseñar o plan, perde case todo o poder nestas actuacións. É unha mágoa que podendo facer ben as cousas se fagan mal en nome dunha suposta urxencia. O que para hoxe pode ser unha urxencia, dentro de 50 anos, vai quedar aí e a urxencia que nos metemos neste momento pode que nos faga atentar contra o modelo urbanístico que tiñamos para o longo prazo. Temos que pensar no futuro e sermos solidarios cos que veñen detrás. Non nos poden privar, en nome dunha urxencia, do noso dereito a decidirmos como queremos ter a nosa cidade e os nosos espazos públicos.

-O urbanismo e a política van sempre ligados, poderíase definir polas súas construcións os gobernos que pasaron polos concellos galegos?

-Existen modelos de maior participación ca outros, hai municipios que se preocupan pola importancia do espazo público, porque teñan unha calidade aceptable, con menos coches e outros que non. Si que podemos intuír se tiveron gobernos de esquerdas ou de dereitas. O urbanismo de Pontevedra está sendo recoñecido a nivel internacional. Hai certas actuacións que denotan unha preocupación pola recuperación de espazos para a cidadanía, como cando se selou o vertedoiro de Bens. Todo iso son as pezas dun gran puzle que é a ordenación urbanística, que ten que responder a que teñamos vilas e cidades cómodas e atractivas. Todo o que se afaste dese ideal no nome dunha suposta urxencia para ter máis emprego inmediatamente na construción é un erro.

-Hai obras que afean a fachada da cidade, como os pisos que tapan a vista da Torre de Hércules, é reversible esta situación?

-Para os edificios que foron construídos legalmente é complicado dar unha solución a curto ou medio prazo, xa que están chamados estar aí durante décadas. O que temos que ter é un pacto polo sentido común e pola racionalidade. Desfacer unha autoestrada, por exemplo, custa moitos cartos, hai que indemnizar os propietarios... É moi importante que sexa unha decisión meditada. Realmente precisamos neste momento unha lei que poña as formigoneiras en marcha? Seguramente non.

-E logo da construción, que pasa se non se venden as vivendas?

-Ese é un dos fracasos da ocupación do territorio da década pasada. Pasou en Lugo e tamén en Miño coa construción descabellada e iso non se tería que ter permitido. Ningunha lei debera promover iso. A situación de crise actual é unha oportunidade para pensar con calma o modelo urbanístico que queremos. Antes estaba a formigoneira todo o tempo en marcha e non había tempo para pensar, pero agora si.

-Véndese esta nova lei do solo como unha solución ao feísmo, entendido como unha casa de bloques sen pintar e non como un edificio de sete alturas ao carón da praia.

-Hai moita hipocrisía nese tema. A lei anterior xa regulaba a obriga de rematar as edificacións. Ese engádego específico é máis de propaganda que de efectividade xurídica.

-Na Coruña hai varios casos, como o do edificio Conde de Fenosa, que crean un agravio comparativo entre os veciños, por exemplo do ofimático.

-Iso aos xuíces danos moita rabia. Durante moitos anos non se quixo enfrontar este problema con contundencia, pero a solución non é que todo o mundo poida eludir o cumplimento das sentenzas.

Compartir en Twitter
Compartir en Facebook
 

esquelasfunerarias.es
Enlaces recomendados: Premios Cine